เจ้าของกิจการควรวางแผนการเงินอะไรบ้าง นอกจากยอดขายและกำไร

เจ้าของกิจการหลายคนคุ้นกับการดูยอดขายและกำไรเป็นหลัก เพราะเป็นตัวเลขที่เห็นชัดและบอกทิศทางของธุรกิจได้ระดับหนึ่ง แต่การเงินของเจ้าของธุรกิจมีมากกว่านั้น ธุรกิจที่ยอดขายดีอาจยังเจอปัญหาเงินสดไม่พอจ่าย หนี้สะสม ภาษีที่ต้องเตรียม หรือค่าใช้จ่ายส่วนตัวที่ปะปนกับเงินธุรกิจ

บทความนี้จะช่วยให้เจ้าของกิจการเห็นภาพว่าควรวางแผนการเงินเรื่องใดบ้างนอกจากยอดขายและกำไร โดยเน้นเงินสด หนี้ ภาษี เงินสำรอง การแยกเงินส่วนตัวกับธุรกิจ และความเสี่ยงที่อาจกระทบทั้งธุรกิจและครอบครัว

คำตอบสั้นๆ: เจ้าของกิจการควรดูสภาพคล่องและความเสี่ยงควบคู่กับกำไร

ยอดขายและกำไรเป็นตัวเลขสำคัญ แต่ไม่ควรเป็นตัวเลขเดียวที่ใช้ตัดสินใจ เจ้าของกิจการควรดูเงินสดจริงที่มีอยู่ รอบรับเงินจากลูกค้า รายจ่ายประจำ หนี้ ภาษีที่อาจต้องจ่าย และเงินสำรองสำหรับเหตุไม่คาดคิดร่วมกัน

ถ้าธุรกิจมีกำไรแต่เงินสดไม่พอจ่ายเงินเดือน ค่าสินค้า ค่าเช่า หรือภาษี ธุรกิจอาจสะดุดได้ ดังนั้นการวางแผนการเงินของเจ้าของกิจการควรมองทั้งธุรกิจและชีวิตส่วนตัวไปพร้อมกัน

เงินสดสำคัญกว่าที่หลายคนคิด

เงินสดคือความสามารถในการจ่ายค่าใช้จ่ายจริงในเวลาที่ต้องจ่าย ไม่ว่าจะเป็นค่าเช่า เงินเดือน ค่าสินค้า ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง หรือค่างวดหนี้ หากธุรกิจขายดีแต่ลูกค้าจ่ายช้า หรือเงินจมกับสต็อกมากเกินไป เงินสดอาจไม่พอใช้ในช่วงสำคัญ

เจ้าของกิจการควรทำภาพเงินเข้าเงินออกอย่างง่าย เช่น เดือนนี้ต้องจ่ายอะไรบ้าง เงินจะเข้าวันไหน มีลูกหนี้ค้างเท่าไร และมีค่าใช้จ่ายใดที่เลื่อนไม่ได้ การเห็นกระแสเงินสดช่วยให้ตัดสินใจเรื่องขยายธุรกิจ รับพนักงาน หรือกู้เพิ่มได้รอบคอบขึ้น

หนี้และภาระผูกพันต้องเห็นครบ

หนี้ธุรกิจไม่ได้มีแค่เงินกู้ธนาคาร แต่อาจรวมถึงเครดิตร้านค้า ค่าเช่าระยะยาว สัญญาซื้ออุปกรณ์ ภาระค้ำประกัน หรือยอดบัตรเครดิตที่ใช้หมุนธุรกิจ หากไม่เห็นหนี้ทั้งหมด เจ้าของอาจประเมินความเสี่ยงต่ำกว่าความจริง

ควรแยกให้ชัดว่าหนี้ใดเป็นชื่อธุรกิจ หนี้ใดเป็นชื่อเจ้าของ ใครเป็นผู้ค้ำ และมีหลักประกันอะไรบ้าง เพราะหากธุรกิจสะดุด ภาระบางส่วนอาจกระทบการเงินครอบครัวได้ ข้อกฎหมายและสัญญาควรตรวจสอบจากเอกสารจริงหรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ

ภาษีควรวางแผนล่วงหน้า ไม่ใช่รอปลายปี

ภาษีเป็นเรื่องที่เปลี่ยนตามรูปแบบธุรกิจ รายได้ ค่าใช้จ่าย เอกสาร และกฎหมายที่ใช้ในช่วงเวลานั้น เจ้าของกิจการจึงควรเก็บเอกสารรายรับรายจ่ายให้เป็นระบบ และตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดจากกรมสรรพากรหรือนักบัญชี ไม่ควรใช้คำแนะนำทั่วไปแทนการพิจารณาเฉพาะกิจการ

การวางแผนภาษีที่ดีไม่ได้หมายถึงการจ่ายให้น้อยที่สุดแบบเสี่ยง แต่คือการรู้หน้าที่ รู้รอบเวลา รู้เอกสารที่ต้องมี และเตรียมเงินไว้ให้พอเมื่อถึงกำหนดชำระ

แยกเงินส่วนตัวกับเงินธุรกิจให้ชัด

ธุรกิจขนาดเล็กจำนวนมากเริ่มจากเจ้าของใช้บัญชีเดียวกันกับค่าใช้จ่ายส่วนตัว ช่วงเริ่มต้นอาจดูสะดวก แต่เมื่อธุรกิจโตขึ้น การปะปนของเงินทำให้ไม่รู้ว่าธุรกิจมีกำไรจริงเท่าไร เจ้าของใช้เงินเกินหรือไม่ และควรตั้งเงินเดือนตัวเองอย่างไร

• แยกบัญชีรับจ่ายของธุรกิจออกจากบัญชีส่วนตัว
• กำหนดเงินเดือนหรือเงินถอนของเจ้าของให้ชัด
• เก็บเอกสารค่าใช้จ่ายธุรกิจให้ครบ
• ทำรายงานเงินสดอย่างสม่ำเสมอ
• ทบทวนภาระหนี้และภาษีกับนักบัญชีเมื่อธุรกิจเริ่มซับซ้อน

เงินสำรองและความเสี่ยงต้องอยู่ในแผนเดียวกัน

เงินสำรองธุรกิจช่วยรองรับช่วงยอดขายตก ลูกค้าจ่ายช้า ค่าใช้จ่ายฉุกเฉิน หรือเหตุที่เจ้าของทำงานไม่ได้ชั่วคราว จำนวนเงินสำรองที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับรายจ่ายประจำ รอบเงินเข้า หนี้ และความผันผวนของธุรกิจแต่ละประเภท

นอกจากเงินสำรอง เจ้าของกิจการควรดูความเสี่ยงอื่นร่วมด้วย เช่น สุขภาพของเจ้าของ คนสำคัญในธุรกิจ ความเสียหายจากสัญญา หรือภาระครอบครัว หากต้องใช้ประกันหรือเครื่องมือทางการเงินใดประกอบ ควรอ่านเงื่อนไขและข้อยกเว้นจากเอกสารจริงเสมอ

ดูภาพรวมประเด็นที่เจ้าของกิจการควรจัดลำดับได้ที่ วางแผนการเงินสำหรับเจ้าของกิจการ

จุดตั้งต้นที่ช่วยให้เห็นเงินสดและกำไรชัดขึ้นคือ การแยกเงินธุรกิจกับเงินส่วนตัวของเจ้าของกิจการ

เมื่อกิจการขยายขึ้น ควรต่อยอดไปดูเรื่อง เงินสด ภาษี และความคุ้มครองของธุรกิจที่กำลังเติบโต

สรุป

เจ้าของกิจการควรวางแผนการเงินมากกว่ายอดขายและกำไร โดยดูเงินสด หนี้ ภาษี เงินสำรอง การแยกเงินส่วนตัวกับเงินธุรกิจ และความเสี่ยงที่อาจกระทบธุรกิจหรือครอบครัว

จุดเริ่มต้นที่ทำได้ทันทีคือทำรายการเงินเข้าเงินออก หนี้ เอกสารภาษี และรายจ่ายส่วนตัวให้ชัด จากนั้นค่อยวางแผนสำรองและปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อเรื่องภาษี กฎหมาย หรือความคุ้มครองมีรายละเอียดเฉพาะกิจการ